Goldman Sachs (tập đoàn ngân hàng đầu tư hàng đầu thế giới, thành lập năm 1869 tại New York, Mỹ) cảnh báo giá dầu 100 USD có thể kéo tăng trưởng GDP toàn cầu giảm tới 0,4 điểm phần trăm và đẩy lạm phát toàn cầu tăng thêm 0,7 điểm phần trăm.
Đây là cảnh báo kinh tế đáng lo ngại nhất từ Phố Wall kể từ khi dầu vượt 100 USD/thùng lần đầu tiên từ năm 2022, đặt ra bài toán lớn cho các ngân hàng trung ương và nhà hoạch định chính sách toàn cầu.
Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD tác động ra sao?
Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD không chỉ là con số tâm lý mà còn là ngưỡng kích hoạt hàng loạt tác động kinh tế dây chuyền.
Theo các chuyên gia phân tích của ngân hàng này, nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong thời gian dài, tăng trưởng GDP toàn cầu có thể giảm tới 0,4 điểm phần trăm so với kịch bản cơ sở.
Đồng thời lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm tới 0,7 điểm phần trăm, đặt các ngân hàng trung ương vào thế khó khi vừa phải kiểm soát lạm phát vừa không muốn kìm hãm tăng trưởng.
Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD còn có thể vượt xa hơn nữa. Nhóm nghiên cứu hàng hóa của ngân hàng này nhận định nếu dòng chảy qua eo biển Hormuz tiếp tục bị suy giảm trong suốt tháng 3, giá dầu có khả năng vượt qua mức đỉnh của năm 2008 và 2022.
Vì sao Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD là ngưỡng nguy hiểm?
Cú sốc nguồn cung lớn hơn 17 lần so với năm 2022
Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD xuất phát từ quy mô gián đoạn nguồn cung chưa từng có.
Theo phân tích của ngân hàng này, việc mất khoảng 1,7 triệu thùng mỗi ngày nguồn cung từ Vịnh Ba Tư là cú sốc được ước tính lớn gấp 17 lần cú sốc sản lượng dầu của Nga vào tháng 4/2022, thời điểm đẩy giá dầu lên khoảng 110 USD/thùng.
Ban đầu Goldman Sachs dự đoán lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz sẽ giảm xuống còn 15% so với mức bình thường. Tuy nhiên việc Iran thực tế phong tỏa các tàu chở dầu khiến chỉ khoảng 10% lượng dầu thường ngày có thể đi qua eo biển này.
Giá dầu có thể vọt lên 150 USD nếu chiến sự leo thang
Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD chỉ là kịch bản cơ sở, không phải kịch bản xấu nhất.
Bộ trưởng Năng lượng Qatar cảnh báo nếu chiến sự tiếp tục leo thang, tất cả các nước xuất khẩu năng lượng vùng Vịnh có thể buộc phải ngừng sản xuất trong vài tuần, đẩy giá dầu lên tới 150 USD/thùng.
Các cơ sở lưu trữ dầu ở Arab Saudi, UAE và Kuwait đang dần đạt giới hạn, đồng nghĩa các mỏ dầu lớn có thể phải đóng cửa nếu dầu thô không thể xuất khẩu qua eo biển Hormuz.
Goldman Sachs cảnh báo: Chỉ cú sốc kéo dài mới thực sự nguy hiểm
Điểm quan trọng cần hiểu rõ khi đọc cảnh báo Goldman Sachs giá dầu 100 USD là ngân hàng này không kết luận kinh tế toàn cầu sẽ suy sụp ngay lập tức.
Chiến lược gia Dominic Wilson của Goldman Sachs cho rằng chỉ khi giá dầu bị gián đoạn nghiêm trọng và kéo dài như năm 1990 hoặc 2022 thì mới gây ảnh hưởng lớn tới bức tranh tăng trưởng toàn cầu.
Dự báo cơ sở của Goldman Sachs vẫn cho rằng S&P 500 có thể đạt 7.500 điểm vào cuối năm 2026. Tuy nhiên Wilson cảnh báo các ngành mang tính chu kỳ có thể chịu tác động mạnh trong ngắn hạn, đặc biệt là những lĩnh vực gắn chặt với thương mại toàn cầu và nhu cầu công nghiệp.
Các tổ chức tài chính lớn khác nói gì về giá dầu 100 USD?
JPMorgan: Mỗi 10% giá dầu tăng làm GDP giảm 0,2%
Không chỉ Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD, JPMorgan cũng đưa ra con số đáng lo ngại.
Theo tính toán của ngân hàng này, cứ mỗi 10% giá dầu tăng có thể khiến lạm phát tại Mỹ tăng thêm 0,1 điểm phần trăm, đồng thời làm giảm 0,2 điểm phần trăm tăng trưởng GDP.
IMF: Thế giới có thể bước vào giai đoạn biến động kéo dài
Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva cảnh báo thế giới có thể bước vào một giai đoạn biến động kéo dài, khiến triển vọng hạ cánh mềm của kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn.
Theo IMF, kinh tế toàn cầu bước vào năm 2026 với trạng thái phục hồi mong manh sau chu kỳ thắt chặt tiền tệ kéo dài, khiến Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD càng thêm đáng lo ngại.
Bank of America: Ngưỡng 100 USD kích hoạt tác động phi tuyến
Nhà kinh tế trưởng toàn cầu Claudio Irigoyen của Bank of America nhận định đây là mức giá có thể kích hoạt những tác động phi tuyến, tức là những biến động kinh tế xảy ra nhanh và mạnh hơn nhiều so với dự đoán thông thường.
Ông Irigoyen nhấn mạnh tác động sẽ đặc biệt nghiêm trọng với người tiêu dùng thu nhập thấp tại các nền kinh tế đang phát triển, nơi chi tiêu năng lượng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi tiêu hộ gia đình.
Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD ảnh hưởng tới Việt Nam ra sao?
Việt Nam là nền kinh tế phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu năng lượng và xuất khẩu hàng hóa qua tuyến hàng hải quốc tế. Khi Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD, Việt Nam chịu tác động theo ba kênh chính.
Thứ nhất, chi phí năng lượng tăng cao làm tăng giá thành sản xuất trong nước, gây áp lực lạm phát và ảnh hưởng sức cạnh tranh xuất khẩu.
Thứ hai, cước vận tải biển tăng mạnh do gián đoạn eo biển Hormuz, đội chi phí logistics cho toàn bộ hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam.
Thứ ba, áp lực tỷ giá khi đồng USD mạnh lên trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp tới các doanh nghiệp có khoản vay ngoại tệ.
Tuy nhiên nhóm cổ phiếu dầu khí trong nước như GAS, PVS, PVD và PLX lại là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu tăng, ghi nhận kỳ vọng lợi nhuận tích cực trong ngắn hạn.
Kịch bản nào có thể xảy ra tiếp theo?
Kịch bản tích cực:
Xung đột tại eo biển Hormuz hạ nhiệt trong vòng 2 đến 3 tuần tới nhờ đàm phán ngoại giao hoặc can thiệp quân sự của Mỹ để bảo vệ tàu chở dầu.
Giá dầu hạ về vùng 85 đến 90 USD/thùng, áp lực lạm phát giảm bớt và Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD trở thành cú sốc ngắn hạn thay vì tác động dài hạn.
Kịch bản cơ sở:
Chiến sự kéo dài thêm 4 đến 6 tuần với mức độ gián đoạn hiện tại được duy trì. Giá dầu dao động quanh 100 đến 120 USD/thùng, GDP toàn cầu chịu thiệt hại 0,4 điểm phần trăm như Goldman Sachs cảnh báo.
Các ngân hàng trung ương buộc phải trì hoãn cắt giảm lãi suất, gây thêm áp lực lên thị trường tài sản toàn cầu.
Kịch bản tiêu cực:
Xung đột lan rộng khiến các nước vùng Vịnh ngừng sản xuất dầu, đẩy giá lên 150 USD/thùng như Bộ trưởng Năng lượng Qatar cảnh báo.
Kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái thực sự, đặc biệt tại các nền kinh tế nhập khẩu dầu ròng như Nhật Bản, Ấn Độ và Việt Nam.
Kết luận
Goldman Sachs cảnh báo giá dầu 100 USD là hồi chuông rõ ràng nhất từ Phố Wall về nguy cơ kinh tế toàn cầu bước vào giai đoạn biến động kéo dài.
Với GDP toàn cầu có thể giảm 0,4 điểm phần trăm và lạm phát tăng thêm 0,7 điểm phần trăm, tác động không chỉ dừng lại ở thị trường năng lượng mà lan rộng sang chuỗi cung ứng, tỷ giá, lãi suất và thị trường tài chính toàn cầu.
Nhà đầu tư Việt Nam cần theo dõi sát diễn biến eo biển Hormuz và chính sách phản ứng của các ngân hàng trung ương lớn để điều chỉnh danh mục phù hợp với bối cảnh rủi ro hiện tại.
Xem thêm: Bảng giá dầu hôm nay
Bài viết mang tính chất thông tin và phân tích kinh tế, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tự đánh giá và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
