Xuất khẩu cà phê Việt Nam đang bước vào năm 2026 với nền tảng chưa từng có: kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt 8,9 tỷ USD, con số cao nhất lịch sử ngành cà phê Việt Nam, tăng 58,8% về giá trị so với năm 2024. Dù giá Robusta đang điều chỉnh mạnh từ đỉnh 5.861 USD về vùng 3.542 USD/tấn, xuất khẩu cà phê Việt Nam hai tháng đầu 2026 vẫn ghi nhận tăng trưởng ấn tượng về lượng với 319.000 tấn, thu về 1,53 tỷ USD.
Bức tranh xuất khẩu cà phê Việt Nam 2026 phức tạp hơn năm trước rất nhiều. Giá giảm nhưng lượng tăng. Arabica đang giao dịch ở 6.200 USD/tấn trong khi Robusta chỉ còn 3.542 USD/tấn. Thuế quan Mỹ 20% đang đè nặng lên xuất khẩu. Nhưng EUDR lại mở ra cơ hội số hóa vùng trồng mà Việt Nam đang triển khai nhanh hơn đối thủ. Tất cả các biến số này đang tạo ra bức tranh cơ hội và rủi ro đan xen cho cả nông dân, doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư cổ phiếu.
Năm 2025: năm kỷ lục lịch sử của xuất khẩu cà phê Việt Nam
Xuất khẩu cà phê Việt Nam năm 2025 khép lại với ba con số kỷ lục cùng lúc. Tổng khối lượng đạt 1,59 triệu tấn, tăng 18,3% so với năm 2024. Kim ngạch vượt 8,9 tỷ USD, tăng 58,8% về giá trị. Giá xuất khẩu bình quân đạt 5.661 USD/tấn, tăng 39,8% so với năm trước.
EU tiếp tục là thị trường lớn nhất của xuất khẩu cà phê Việt Nam với 666.292 tấn và 3,6 tỷ USD, chiếm 41,8% tổng lượng. Tốc độ tăng của thị trường EU đạt 26% về lượng và 68,3% về kim ngạch, phản ánh nhu cầu tích trữ trước khi quy định EUDR (EU Deforestation Regulation, Quy định chống phá rừng EU) chính thức có hiệu lực. Nhật Bản và Hàn Quốc cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh, trở thành hai thị trường tăng nhanh nhất trong top 5.
Xuất khẩu cà phê Việt Nam năm 2025 còn thu hẹp đáng kể khoảng cách với Brazil, quốc gia dẫn đầu toàn cầu. Xuất khẩu Brazil giảm 17,6% xuống chỉ còn 2,4 triệu tấn trong khi Việt Nam tăng lên 1,59 triệu tấn. Khoảng cách thu hẹp từ gần 2 lần xuống còn khoảng 1,5 lần, mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.
Giá Robusta từ đỉnh 5.861 xuống 3.542 USD: câu chuyện thật sự là gì
Giá Robusta trên sàn London, thước đo quan trọng nhất cho xuất khẩu cà phê Việt Nam, đã trải qua hành trình biến động chưa từng có. Từ mức khởi đầu năm 2025 ở 5.056 USD/tấn, giá tiếp tục tăng lên đỉnh kỷ lục 5.861 USD/tấn ngay sau khi Trump nhậm chức. Sau đó điều chỉnh mạnh xuống dưới 3.200 USD/tấn vào giữa năm khi thị trường Mỹ tắc nghẽn vì thuế quan. Sang tháng 3/2026, Robusta đang giao dịch quanh 3.542 đến 3.693 USD/tấn.
Điều quan trọng mà nhiều người hiểu nhầm về xuất khẩu cà phê Việt Nam là đợt tăng giá 2024 đến 2025 không phải do mất mùa. Báo cáo cuối năm 2025 của USDA xác nhận sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2024 đến 2025 đạt 173,32 triệu bao, tăng so với niên vụ trước 169,35 triệu bao. Nhu cầu tiêu thụ chỉ 171,56 triệu bao, thấp hơn cung. Giá tăng chủ yếu do tồn kho EU và Mỹ xuống thấp kỷ lục sau COVID và dòng tiền đầu cơ từ các quỹ hàng hóa.
Xuất khẩu cà phê Việt Nam năm 2026 đang đối mặt với thực tế giá không còn cao như năm ngoái. Giá xuất khẩu tháng 1/2026 đạt bình quân 4.820 USD/tấn, giảm 7% so với tháng trước và giảm 10,8% so với cùng kỳ 2025. Giá cà phê nội địa hôm nay 20/3/2026 dao động quanh 92.600 đến 94.000 đồng/kg, giảm đáng kể so với đỉnh 135 triệu đồng/tấn năm ngoái. Tuy nhiên con số tuyệt đối vẫn cao hơn nhiều so với mức 100 triệu đồng/tấn đầu năm 2025 trước khi bùng nổ.
Arabica 6.200 USD/tấn: cơ hội thị phần cho Robusta Việt Nam
Trong khi Robusta của Việt Nam đang ở mức 3.542 USD/tấn, Arabica đang giao dịch ở 6.200 USD/tấn kỳ hạn tháng 5/2026 trên sàn ICE New York. Sự phân hóa giá lớn như vậy đang tạo ra cơ hội thị phần quan trọng cho xuất khẩu cà phê Việt Nam.
Khi Arabica đắt gấp đôi Robusta, các nhà rang xay cà phê lớn toàn cầu như Nestlé, JAB Holding và Lavazza có động lực mạnh để tăng tỷ lệ Robusta trong công thức pha chế. Robusta Việt Nam hiện chiếm khoảng 40% trong nhiều sản phẩm cà phê hòa tan toàn cầu, và tỷ lệ này có thể tăng thêm khi chênh lệch giá duy trì lớn. Đây là lực cầu cơ cấu hỗ trợ xuất khẩu cà phê Việt Nam dài hạn.
Tuy nhiên xuất khẩu cà phê Việt Nam cần lưu ý rủi ro đảo chiều. Arabica đang ở vùng giá cao bất thường vì Brazil mất mùa và tác động của hiện tượng El Niño. Nếu Brazil phục hồi sản lượng trong niên vụ 2025 đến 2026 như USDA dự báo, Arabica sẽ giảm giá và kéo theo nhu cầu Robusta giảm theo. USDA dự báo sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2025 đến 2026 đạt kỷ lục 178,8 triệu bao, tăng 3,5 triệu bao so với niên vụ trước.
Hai tháng đầu 2026: xuất khẩu cà phê Việt Nam vẫn tăng mạnh
Dù giá giảm mạnh, xuất khẩu cà phê Việt Nam hai tháng đầu 2026 cho thấy tín hiệu tích cực về lượng. Tháng 1/2026, xuất khẩu đạt 224.348 tấn và 1,08 tỷ USD. Tính đến ngày 15/2/2026, cộng dồn đạt 319.000 tấn và 1,53 tỷ USD. Tốc độ tăng về lượng đạt 56,4% so với cùng kỳ 2025.
Tăng trưởng lượng mạnh trong khi giá giảm phản ánh hai điều. Thứ nhất là nông dân và doanh nghiệp đang đẩy mạnh bán ra khi nhận ra đỉnh giá đã qua. Thứ hai là thị trường EU đang tích trữ trước khi EUDR có hiệu lực đầy đủ cuối năm 2026. Xuất khẩu cà phê Việt Nam vì thế đang hưởng lợi từ cả hai lực kéo cùng chiều trong ngắn hạn.
Xuất khẩu cà phê Việt Nam tháng 1/2026 tiếp tục là mặt hàng có kim ngạch cao thứ hai trong lĩnh vực nông nghiệp, chỉ sau gỗ và sản phẩm gỗ. Đây là vị trí mà ngành cà phê giữ vững suốt ba năm liên tiếp, khẳng định tầm quan trọng chiến lược của mặt hàng này trong cán cân thương mại Việt Nam.
EUDR và cơ hội vàng số hóa vùng trồng của Việt Nam
EU gia hạn lộ trình thực thi EUDR đến cuối năm 2026 là tin tức tốt nhất cho xuất khẩu cà phê Việt Nam trong năm nay. Quy định này yêu cầu toàn bộ cà phê nhập khẩu vào EU phải có bằng chứng không liên quan đến phá rừng, với hệ thống truy xuất nguồn gốc đến từng lô đất canh tác.
Việt Nam đang triển khai nhanh hơn nhiều đối thủ ở châu Phi và một số quốc gia Mỹ Latinh. Chính phủ đã hoàn thành số hóa hơn 300.000 ha vùng trồng cà phê Tây Nguyên với tọa độ GPS chính xác. Hiệp hội Cà phê Cacao Việt Nam đánh giá đây là lợi thế tuyệt đối cho xuất khẩu cà phê Việt Nam so với các đối thủ chưa chuẩn bị kịp.
Xuất khẩu cà phê Việt Nam còn hưởng lợi từ EUDR theo kênh gián tiếp. Khi các đối thủ ở châu Phi và Đông Nam Á chưa đáp ứng được tiêu chuẩn, nhà mua hàng EU sẽ ưu tiên nguồn cung từ Việt Nam, nơi đã hoàn thiện hệ thống truy xuất. Điều này có thể giúp xuất khẩu cà phê Việt Nam mở rộng thị phần EU trong giai đoạn 2026 đến 2028 ngay cả khi tổng nhu cầu không tăng mạnh.
Thuế quan Mỹ 20%: rủi ro lớn nhất cho xuất khẩu cà phê Việt Nam
Trong khi các yếu tố khác đang hỗ trợ, thuế quan Mỹ 20% là rủi ro lớn nhất và rõ ràng nhất mà xuất khẩu cà phê Việt Nam phải đối mặt trong năm 2026. Mỹ là thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới và là điểm đến quan trọng của cà phê rang xay và hòa tan Việt Nam.
Tác động của thuế quan 20% lên xuất khẩu cà phê Việt Nam sang Mỹ không xảy ra tức thì vì phần lớn cà phê Việt Nam xuất sang EU và Mỹ thông qua các nhà rang xay trung gian. Tuy nhiên khi nhà rang xay ở Mỹ phải trả thêm 20% thuế khi mua cà phê Việt Nam, họ sẽ dần chuyển sang nguồn cung từ quốc gia có thuế thấp hơn. Brazil với thuế 50% đang chịu thiệt hơn, tạo ra lợi thế tương đối cho xuất khẩu cà phê Việt Nam nhưng không loại bỏ hoàn toàn tác động tiêu cực.
Giải pháp mà xuất khẩu cà phê Việt Nam đang triển khai là tăng tỷ lệ chế biến sâu trước khi xuất khẩu. Cà phê hòa tan, cà phê viên nén và cà phê đặc sản rang xay sẵn có biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với cà phê nhân thô. Thuế quan tính trên giá trị hàng hóa, nên hàng giá trị cao chịu tác động tương đối ít hơn. Đây cũng chính là hướng chuyển dịch chiến lược mà xuất khẩu cà phê Việt Nam đang đẩy mạnh trong các năm gần đây.
Cổ phiếu cà phê Việt Nam: CFV CPA và nhóm hưởng lợi
Xuất khẩu cà phê Việt Nam tạo ra hai nhóm cổ phiếu hưởng lợi trực tiếp và gián tiếp trên thị trường chứng khoán. Nhà đầu tư cần hiểu rõ cơ chế hưởng lợi của từng nhóm để phân bổ danh mục hợp lý.
CFV (Công ty Cổ phần Cà phê Thắng Lợi) niêm yết trên UPCoM là cổ phiếu xuất khẩu cà phê Việt Nam thuần túy nhất. Công ty sở hữu 1.782 ha cà phê tại Tây Nguyên và năng lực chế biến 5.000 tấn nhân/năm. Năm 2025 là năm lợi nhuận đột biến của CFV nhờ giá cao kỷ lục.
Năm 2026, CFV sẽ chịu áp lực giảm lợi nhuận khi giá Robusta giảm về 3.542 USD/tấn so với mức bình quân 5.661 USD/tấn của năm trước. CPA (Công ty Cổ phần Cà phê Phước An) cũng niêm yết trên UPCoM với 827 ha vườn cà phê và xuất khẩu 7.000 đến 10.000 tấn/năm sang Nhật Bản, Đức, Tây Ban Nha, Hà Lan, Ý và Mỹ.
Nhóm hưởng lợi gián tiếp từ xuất khẩu cà phê Việt Nam là các doanh nghiệp phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và logistics nông nghiệp. Khi nông dân cà phê có thu nhập tốt từ năm 2025, họ tái đầu tư vào phân bón và cải tạo vườn, tạo ra nhu cầu cho nhóm cung ứng đầu vào nông nghiệp. Theo dữ liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, số liệu xuất khẩu cà phê Việt Nam được cập nhật hàng tháng và là nguồn tham chiếu quan trọng nhất để theo dõi diễn biến thực tế của ngành.
Dự báo và chiến lược cho nhà đầu tư theo dõi xuất khẩu cà phê Việt Nam
Dự báo xuất khẩu cà phê Việt Nam cả năm 2026 đang phân hóa theo hai kịch bản rõ ràng. Kịch bản lạc quan là lượng xuất khẩu tiếp tục tăng 10 đến 15% nhờ sản lượng Tây Nguyên phục hồi 10% và nhu cầu EU tích trữ trước EUDR. Kim ngạch có thể đạt 7,5 đến 8 tỷ USD, giảm so với kỷ lục 8,9 tỷ USD nhưng vẫn ở mức cao lịch sử.
Kịch bản thận trọng là xuất khẩu cà phê Việt Nam kim ngạch giảm về 7 đến 7,5 tỷ USD nếu giá Robusta tiếp tục giảm về vùng 3.000 USD/tấn khi sản lượng thế giới tăng kỷ lục 178,8 triệu bao. Thuế quan Mỹ 20% làm giảm thêm nhu cầu từ thị trường này. Áp lực phân bón tăng từ chiến sự Iran đội thêm chi phí cho nông dân Tây Nguyên.
Với nhà đầu tư cổ phiếu, xuất khẩu cà phê Việt Nam 2026 là câu chuyện tốt hơn nhìn từ góc độ lượng nhưng kém hơn về giá. CFV và CPA sẽ chịu áp lực giảm lợi nhuận tuyệt đối so với năm đỉnh 2025. Tuy nhiên nếu mặt bằng giá Robusta phục hồi về 4.200 đến 4.500 USD/tấn khi Fed hạ lãi suất như dự báo, xuất khẩu cà phê Việt Nam và cổ phiếu ngành này sẽ có một quý bứt phá đáng kể vào nửa cuối năm 2026.
Kết luận
Xuất khẩu cà phê Việt Nam đang bước vào năm 2026 từ vị thế mạnh nhất lịch sử sau kỷ lục 8,9 tỷ USD năm 2025. Giá Robusta điều chỉnh từ đỉnh 5.861 xuống 3.542 USD là bình thường hóa sau chu kỳ tăng nóng, không phải sụp đổ cơ cấu. Xuất khẩu cà phê Việt Nam vẫn đang tăng mạnh về lượng với 319.000 tấn và 1,53 tỷ USD chỉ trong hai tháng đầu năm.
Cơ hội từ EUDR và chênh lệch giá Arabica-Robusta đang hỗ trợ tích cực cho thị phần. Thuế quan Mỹ 20% và rủi ro sản lượng thế giới kỷ lục là hai biến số cần theo dõi sát nhất để đánh giá triển vọng xuất khẩu cà phê Việt Nam trong phần còn lại của năm 2026.
Xem thêm: Tăng trưởng GDP Việt Nam 2026 liệu có đạt hai con số
Bài viết mang tính chất thông tin và phân tích thị trường, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tự đánh giá và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
