Hoạt động mua vàng ngân hàng trung ương: Ba Lan dẫn đầu xu hướng tích lũy 2025
Hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì trong tháng 2/2025 với 19 tấn được mua ròng trên toàn cầu, đánh dấu tháng thứ 23 liên tiếp các ngân hàng trung ương là người mua ròng kim loại quý này. Ba Lan nổi lên như quốc gia tích cực nhất với chiến lược mở rộng dự trữ vàng mạnh mẽ, trong khi Trung Quốc, Uzbekistan và nhiều nước khác cũng đều đặn bổ sung vàng vào kho dự trữ quốc gia.
Động thái này phản ánh sự thay đổi trong chiến lược dự trữ ngoại hối toàn cầu, khi các quốc gia tìm cách đa dạng hóa tài sản và giảm phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng và lạm phát cao.
Theo dữ liệu từ World Gold Council, hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương trong tháng 2 đã tăng so với mức chỉ 5 tấn trong tháng 1, cho thấy nhu cầu phục hồi sau giai đoạn trầm lắng đầu năm.
Ba Lan dẫn đầu làn sóng tích lũy vàng toàn cầu
Ngân hàng Quốc gia Ba Lan (NBP) đã khẳng định vị thế dẫn đầu trong xu hướng mua vàng của ngân hàng trung ương năm 2025 với việc bổ sung 20 tấn vàng trong tháng 2, nâng tổng dự trữ lên 570 tấn. Đây là mức mua cao nhất của Ba Lan kể từ tháng 2/2025 trước đó, khi nước này mua 29 tấn.
Tính đến nay, Ba Lan đã mua tổng cộng 102 tấn vàng trong năm 2025, con số ấn tượng cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc củng cố dự trữ quốc gia. Vàng hiện chiếm khoảng 31% tổng dự trữ ngoại hối của Ba Lan, tăng đáng kể so với mức 22% vào giữa năm 2025.
Thống đốc NBP Adam Glapiński đã công bố kế hoạch tham vọng nâng dự trữ vàng lên 700 tấn, một mục tiêu sẽ đưa Ba Lan vào top 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất thế giới. Ông nhấn mạnh vàng là “lá chắn chống lại bất ổn toàn cầu và nền tảng của chủ quyền kinh tế”.
Chiến lược này phản ánh lo ngại về an ninh khu vực, đặc biệt trong bối cảnh xung đột Ukraine kéo dài và căng thẳng địa chính trị ở Đông Âu. Ba Lan đã tăng tốc tích lũy vàng kể từ năm 2022, tăng gấp đôi dự trữ từ 228 tấn lên 480 tấn chỉ trong hai năm.
Trung Quốc và chiến lược tích lũy vàng bền bỉ
Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) tiếp tục là một trong những người mua vàng kiên định nhất, dù với tốc độ chậm hơn so với giai đoạn trước. Theo số liệu chính thức, Trung Quốc đã công bố dự trữ vàng ở mức khoảng 2.308 tấn, tương đương 8,5% tổng dự trữ ngoại hối.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng con số thực tế có thể cao hơn nhiều, vì Trung Quốc có thể nắm giữ vàng qua các kênh không chính thức hoặc chưa công bố đầy đủ. Trong năm 2025, PBOC đã bổ sung khoảng 27 tấn vàng, duy trì xu hướng mua liên tục trong 10 tháng.
Giá trị dự trữ vàng của Trung Quốc đã tăng lên 253,84 tỷ USD vào tháng 8/2025, chiếm tỷ lệ kỷ lục 7,64% tổng dự trữ ngoại hối. Động thái này là một phần trong chiến lược giảm phụ thuộc vào đồng đô la và tăng cường quốc tế hóa đồng nhân dân tệ.
Theo Reuters, Trung Quốc đang phát triển thị trường vàng định giá bằng nhân dân tệ thông qua Sở Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE), nhằm thách thức sự thống trị của các thị trường phương Tây trong định giá kim loại quý.
Các quốc gia khác tích cực mua vàng
Uzbekistan và tỷ lệ dự trữ vàng cao nhất thế giới
Uzbekistan nổi bật với tỷ lệ vàng chiếm khoảng 88% tổng dự trữ ngoại hối, cao nhất toàn cầu. Quốc gia Trung Á này đã tận dụng nguồn sản xuất vàng trong nước để xây dựng dự trữ mạnh mẽ, giảm thiểu rủi ro từ biến động tiền tệ quốc tế.
Cộng hòa Séc duy trì mua vàng 36 tháng liên tiếp
Ngân hàng Quốc gia Cộng hòa Séc đã mua vàng liên tục trong 36 tháng, thể hiện cam kết dài hạn với kim loại quý. Chiến lược này giúp nước này đa dạng hóa dự trữ và tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc kinh tế.
Malaysia và Campuchia gia tăng dự trữ
Cả Malaysia và Campuchia đều đang bổ sung vàng vào dự trữ quốc gia đều đặn, phản ánh xu hướng chung ở khu vực Đông Nam Á. Các quốc gia này nhận thấy giá trị của vàng trong việc ổn định tài chính và bảo vệ giá trị dự trữ trong dài hạn.
Châu Phi triển khai chương trình mua vàng nội địa
Một xu hướng đáng chú ý là các quốc gia châu Phi như Uganda và Kenya đang triển khai chương trình mua vàng từ nguồn sản xuất trong nước. Chiến lược này mang lại nhiều lợi ích:
- Đa dạng hóa dự trữ ngoại hối mà không cần sử dụng ngoại tệ
- Hỗ trợ ngành khai thác vàng địa phương
- Giảm rủi ro từ các yếu tố bên ngoài như biến động tỷ giá
- Tăng cường chủ quyền tài chính quốc gia
Động thái này cho thấy các nước đang phát triển ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của vàng trong hệ thống tài chính quốc gia, đặc biệt khi đối mặt với áp lực nợ nước ngoài và biến động tiền tệ.
Thổ Nhĩ Kỳ và Nga bán vàng vì áp lực kinh tế
Trong khi đa số các ngân hàng trung ương mua vàng, một số quốc gia buộc phải bán để xử lý các vấn đề kinh tế cấp bách.
Thổ Nhĩ Kỳ đã bán một phần dự trữ vàng để hỗ trợ đồng lira, đang chịu áp lực mất giá mạnh do lạm phát cao và thâm hụt tài khoản vãng lai. Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ sử dụng vàng như một công cụ can thiệp vào thị trường, bán ra khi cần thanh khoản ngoại tệ.
Nga tiếp tục là người bán ròng lớn, sử dụng dự trữ vàng để ứng phó với các lệnh trừng phạt quốc tế và tài trợ cho các hoạt động quân sự. Dù vậy, Nga vẫn duy trì một trong những dự trữ vàng lớn nhất thế giới, phản ánh tầm quan trọng chiến lược của kim loại này.
Tốc độ mua chậm lại do giá vàng cao
Mặc dù hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương vẫn duy trì xu hướng tích cực, tốc độ đã chậm lại đáng kể so với năm 2024. Mức mua ròng 19 tấn trong tháng 2/2025 thấp hơn mức trung bình 26 tấn mỗi tháng của năm ngoái.
Nguyên nhân chính là giá vàng đã tăng mạnh, vượt mức 4.000 USD/ounce vào cuối năm 2025 và tiếp tục duy trì ở vùng giá cao trong năm 2026. Điều này khiến các ngân hàng trung ương thận trọng hơn trong việc mua vào, cân nhắc kỹ giữa lợi ích dài hạn và chi phí hiện tại.
Tuy nhiên, các chuyên gia từ World Gold Council cho rằng xu hướng dài hạn vẫn tích cực, vì các yếu tố cơ bản thúc đẩy nhu cầu vàng từ ngân hàng trung ương vẫn còn nguyên vẹn: căng thẳng địa chính trị, lo ngại về lạm phát, và xu hướng đa dạng hóa dự trữ.
Ý nghĩa của xu hướng tích lũy vàng toàn cầu
Việc các ngân hàng trung ương mua vàng liên tục trong 23 tháng phản ánh những thay đổi sâu sắc trong hệ thống tài chính toàn cầu:
Giảm phụ thuộc vào đô la: Nhiều quốc gia đang tìm cách giảm tỷ trọng đô la Mỹ trong dự trữ, đặc biệt sau khi chứng kiến việc Mỹ sử dụng hệ thống tài chính như công cụ địa chính trị.
Bảo vệ chống lạm phát: Vàng được xem là công cụ bảo toàn giá trị hiệu quả trong môi trường lạm phát cao và chính sách tiền tệ nới lỏng kéo dài.
Tăng cường chủ quyền tài chính: Vàng không phụ thuộc vào bất kỳ quốc gia hay hệ thống tài chính nào, giúp các nước tăng cường độc lập trong chính sách tiền tệ.
Đối phó rủi ro địa chính trị: Trong bối cảnh căng thẳng quốc tế gia tăng, vàng là tài sản an toàn không thể bị đóng băng hay tịch thu như các tài sản tài chính khác.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao mua vàng ngân hàng trung ương tăng mạnh trong năm 2025?
Các ngân hàng trung ương tăng cường mua vàng để đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc đô la Mỹ, và bảo vệ giá trị tài sản trước lạm phát và rủi ro địa chính trị. Vàng được xem là tài sản chiến lược dài hạn không chịu ảnh hưởng từ chính sách tiền tệ của bất kỳ quốc gia nào.
Ba Lan mua bao nhiêu vàng và mục tiêu là gì?
Ba Lan đã mua 102 tấn vàng trong năm 2025, nâng tổng dự trữ lên 570 tấn. Mục tiêu của Ba Lan là đạt 700 tấn để lọt vào top 10 quốc gia có dự trữ vàng lớn nhất thế giới, nhằm tăng cường an ninh tài chính và chủ quyền kinh tế.
Trung Quốc có bao nhiêu vàng dự trữ?
Theo số liệu chính thức, Trung Quốc có khoảng 2.308 tấn vàng dự trữ, chiếm 8,5% tổng dự trữ ngoại hối. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng con số thực tế có thể cao hơn nhiều do Trung Quốc có thể nắm giữ vàng qua các kênh không chính thức.
Tại sao một số nước lại bán vàng?
Các nước như Thổ Nhĩ Kỳ và Nga bán vàng để xử lý áp lực kinh tế cấp bách. Thổ Nhĩ Kỳ bán vàng để hỗ trợ đồng lira và tăng thanh khoản ngoại tệ, trong khi Nga sử dụng dự trữ vàng để ứng phó với các lệnh trừng phạt quốc tế.
Xu hướng mua vàng của ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục?
Mặc dù tốc độ mua đã chậm lại do giá vàng cao, xu hướng dài hạn vẫn được dự báo tiếp tục. Các yếu tố thúc đẩy như căng thẳng địa chính trị, nhu cầu đa dạng hóa dự trữ, và xu hướng giảm phụ thuộc đô la vẫn còn nguyên vẹn.
Để cập nhật thêm các phân tích về thị trường tài chính toàn cầu, độc giả có thể theo dõi Thời sự, Chuyện Thị Trường.
Disclaimer: Bài viết này được cung cấp nhằm mục đích thông tin và tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư tài chính. Thị trường luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro và biến động khó lường. Nhà đầu tư cần tự nghiên cứu kỹ lưỡng hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia tài chính độc lập trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
