Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 6/2026 đang trở thành kịch bản được thị trường đặt cược nhiều nhất với xác suất 51%, sau khi báo cáo việc làm tháng 2/2026 gây sốc khi nền kinh tế Mỹ mất 92.000 việc làm phi nông nghiệp và tỷ lệ thất nghiệp leo lên 4,4%, cao nhất trong bốn năm. Tuy nhiên đây cũng là quyết định khó khăn nhất mà Fed phải đối mặt từ thập niên 1970: vừa muốn Fed cắt giảm lãi suất để cứu thị trường lao động, vừa không thể hạ lãi suất khi lạm phát đang bị tiếp sức bởi giá dầu vượt 100 USD/thùng từ chiến sự Iran.
Bóng ma đình lạm đang hiện hữu rõ hơn bao giờ hết, và câu hỏi không còn là liệu Fed cắt giảm lãi suất hay không, mà là liệu Fed có dám cắt khi lạm phát chưa về đích.
Dữ liệu việc làm tháng 2 gây sốc toàn thị trường
Báo cáo việc làm tháng 2/2026 từ Cục Thống kê Lao động Mỹ là ngòi nổ làm thay đổi hoàn toàn kỳ vọng về Fed cắt giảm lãi suất. Nền kinh tế lớn nhất thế giới bất ngờ mất 92.000 việc làm phi nông nghiệp, trái ngược hoàn toàn với dự báo tạo thêm 59.000 vị trí mới của Phố Wall. Tỷ lệ thất nghiệp theo đó bị đẩy lên mức 4,4%, mức cao nhất trong bốn năm.
Bức tranh còn ảm đạm hơn khi dữ liệu các tháng trước bị điều chỉnh giảm, xóa sổ thêm 69.000 việc làm mà thị trường từng đinh ninh là đang tồn tại. Chuyên gia Elyse Ausenbaugh từ J.P. Morgan Wealth Management nhận định diễn biến này khiến Fed khó có thể dùng thị trường việc làm làm lá chắn để biện minh cho sự kiên nhẫn duy trì lãi suất cao.
Tại sao Fed không thể cắt giảm lãi suất ngay lập tức?
Nếu chỉ nhìn vào dữ liệu việc làm, Fed cắt giảm lãi suất ngay tháng 3 là lựa chọn hiển nhiên. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều khi lạm phát đang bị tiếp thêm nhiên liệu từ hai phía.
Phía thứ nhất là chiến sự Iran đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất leo thang toàn cầu. Phía thứ hai là chính sách thuế quan của Trump với thuế suất hiệu dụng tăng từ 2,1% lên 11,7% trong năm 2025, đang ngấm dần vào giá thành sản phẩm và buộc doanh nghiệp phải chuyển chi phí sang người tiêu dùng. Chỉ số PCE lõi dự kiến tăng lên mức 3,1% trong quý I/2026, đánh dấu mức cao nhất trong hai năm, khiến Fed cắt giảm lãi suất trong thời điểm này trở thành con dao hai lưỡi.
Nội bộ Fed đang bất đồng ra sao?
Bên trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang, những bất đồng về lộ trình Fed cắt giảm lãi suất đang trở nên gay gắt hơn bao giờ hết. Một luồng ý kiến ôn hòa dẫn đầu bởi các Thống đốc Christopher Waller và Stephen Miran đang kêu gọi tiếp tục cắt giảm lãi suất để hỗ trợ thị trường lao động đang suy yếu.
Luồng ý kiến thận trọng hơn nhấn mạnh rằng lạm phát vẫn còn quá cao và Fed cần thêm thời gian để kiểm chứng các dữ liệu thay vì vội vã phản ứng. Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee mô tả sự lưỡng lự hiện tại là kết quả của việc đối mặt với quá nhiều bất ổn cùng lúc. Thị trường tương lai đã hình thành đồng thuận rằng Fed sẽ giữ nguyên trong cả hai kỳ họp tháng 3 và tháng 4, trước khi xem xét Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 6 hoặc tháng 7.
Các tổ chức lớn dự báo thế nào về Fed cắt giảm lãi suất?
Goldman Sachs và BofA: Tháng 6 là thời điểm hợp lý nhất
Nhà kinh tế trưởng David Mericle tại Goldman Sachs dự báo Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 6 và thực hiện lần cắt cuối cùng của chu kỳ vào tháng 9, đưa lãi suất về mức 3,25 đến 3,5%. Bank of America (tập đoàn ngân hàng đa quốc gia lớn thứ hai nước Mỹ) đồng tình với kịch bản này khi dự báo hai đợt Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 6 và tháng 7/2026, mỗi đợt 25 điểm cơ bản.
Tuy nhiên BofA cũng nhấn mạnh những đợt cắt giảm này là không thực sự cần thiết, vì nền kinh tế Mỹ vẫn có nền tảng vững nhờ chi tiêu AI và tiêu dùng nội địa. Ngưỡng để Fed cắt giảm lãi suất tại các cuộc họp tháng 3 và tháng 4 hiện rất cao vì ủy ban đánh giá rủi ro lạm phát vẫn lớn hơn rủi ro thất nghiệp.
MBS và các chuyên gia Việt Nam: Chỉ một lần cắt trong năm
Theo nhận định của Chứng khoán MBS, sẽ chỉ có một lần Fed cắt giảm lãi suất với khoảng 25 điểm cơ bản trong năm 2026, ít nhất là đến tháng 5/2026 dưới ba cuộc họp còn lại dưới thời Chủ tịch Powell. Lý do chính là lạm phát khó giảm do chính sách thuế quan, hạn chế nhập cư và nhu cầu năng lượng liên quan đến AI, cùng với việc cắt giảm thuế làm dư địa nới lỏng thu hẹp đáng kể.
Bẫy đình lạm và nỗi ám ảnh thập niên 1970
Kịch bản đáng sợ nhất không phải là Fed cắt giảm lãi suất sai thời điểm, mà là nền kinh tế Mỹ rơi vào đình lạm giống thập niên 1970. Nếu Fed cắt giảm lãi suất để cứu thị trường lao động mất 92.000 việc làm mỗi tháng, thanh khoản được bơm thêm vào hệ thống sẽ tiếp nhiên liệu cho ngọn lửa lạm phát đang bùng lên từ giá dầu và thuế quan.
Ngược lại nếu Fed giữ nguyên hoặc tăng lãi suất để dập tắt lạm phát, các doanh nghiệp đang thoi thóp vì chi phí cao sẽ bị rút ống thở tín dụng, dẫn đến sa thải tăng tốc và đẩy nền kinh tế vào suy thoái sâu. Bà Mary Daly, Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco, đã phác họa rõ nét sự bế tắc này khi thừa nhận rủi ro hiện tại đến từ cả hai phía, khiến Fed bị tê liệt không thể mạnh tay theo hướng nào. Theo CME FedWatch, xác suất Fed cắt giảm lãi suất tháng 6 hiện ở mức 51%, trong khi xác suất giữ nguyên chiếm gần 49%.
Chủ tịch Fed mới và áp lực từ Trump
Một biến số quan trọng trong kịch bản Fed cắt giảm lãi suất là nhân sự lãnh đạo. Trump đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed tiếp theo, người đã công khai kêu gọi cắt giảm lãi suất đáng kể. Giới đầu tư từng kỳ vọng việc thay đổi lãnh đạo Fed sẽ tự động dẫn đến nới lỏng chính sách, nhưng thị trường trái phiếu đã đổi hướng khi nhận ra Warsh không thể bỏ qua dữ liệu lạm phát.
Nhà kinh tế Brian Bethune tại Đại học Boston cảnh báo thị trường có thể phản ứng tiêu cực nếu Fed cắt giảm lãi suất quá mạnh, vì điều đó sẽ đẩy lợi suất dài hạn tăng cao và gây tác dụng ngược. Áp lực liên tục từ Trump gọi Powell là “kẻ ngốc” và kêu gọi cắt giảm lãi suất thêm 2 đến 2,5% đang làm phức tạp thêm tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ.
Fed cắt giảm lãi suất tác động đến Việt Nam như thế nào?
Quyết định Fed cắt giảm lãi suất hay không trong năm 2026 ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam qua ba kênh quan trọng. Thứ nhất, nếu Fed cắt giảm lãi suất vào tháng 6 như dự báo, USD suy yếu sẽ giảm áp lực tỷ giá USD/VND, tạo thêm dư địa cho Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt hơn.
Thứ hai, Fed cắt giảm lãi suất sẽ cải thiện tâm lý risk-on toàn cầu, hỗ trợ dòng vốn ETF và quỹ ngoại quay lại các thị trường mới nổi trong đó có Việt Nam, tạo lực đỡ cho VN-Index trong nửa cuối năm. Thứ ba, nếu Fed trì hoãn cắt giảm lãi suất do lạm phát tái bùng phát, áp lực tỷ giá và lãi suất trong nước sẽ kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực đến chi phí vốn của doanh nghiệp và triển vọng thị trường bất động sản.
Điều nhà đầu tư cần theo dõi tiếp theo
Họp Fed ngày 18/3 là sự kiện quan trọng nhất trong tháng. Dù thị trường đã đồng thuận Fed giữ nguyên lãi suất, biên bản họp và phát biểu của Powell sẽ cho thấy Fed nghiêng về hướng nào trong cuộc tranh luận nội bộ về lộ trình Fed cắt giảm lãi suất phía trước.
CPI Mỹ tháng 2 dự kiến công bố ngày 12/3 là dữ liệu then chốt. Nếu lạm phát tăng mạnh hơn kỳ vọng do giá năng lượng, xác suất Fed cắt giảm lãi suất tháng 6 sẽ giảm nhanh và kịch bản đình lạm sẽ được thị trường định giá vào tài sản.
Dữ liệu việc làm tháng 3 công bố đầu tháng 4 sẽ xác nhận liệu mức thất nghiệp 4,4% là tạm thời hay đang hình thành xu hướng xấu dài hạn, yếu tố quyết định trực tiếp đến thời điểm Fed cắt giảm lãi suất.
Diễn biến eo biển Hormuz vẫn là biến số địa chính trị quan trọng nhất. Nếu chiến sự hạ nhiệt và giá dầu hạ về vùng 85 đến 90 USD/thùng, áp lực lạm phát giảm nhanh và cơ hội Fed cắt giảm lãi suất tháng 6 sẽ tăng đáng kể.
Kết luận
Fed cắt giảm lãi suất tháng 6 là kịch bản khả dĩ nhất hiện nay với xác suất 51%, nhưng đây cũng là quyết định dễ đảo chiều nhất nếu lạm phát bất ngờ bùng phát trở lại. Nhà đầu tư Việt Nam nên theo dõi sát CPI Mỹ tháng 2 hôm nay và biên bản họp Fed ngày 18/3 như hai tín hiệu sớm nhất, vì đây là những dữ liệu sẽ định hình lại kỳ vọng về Fed cắt giảm lãi suất và tác động trực tiếp đến tỷ giá, lãi suất trong nước và dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong những tháng tới.
Xem thêm: Bảng điện VN-Index hôm nay
Bài viết mang tính chất thông tin và phân tích kinh tế vĩ mô, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tự đánh giá và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
