Thị trường tài chính Việt Nam khép lại năm 2025 với bức tranh tăng trưởng ấn tượng nhất trong nhiều năm: VN-Index chốt năm ở 1.784,49 điểm, tăng gần 41% so với cuối năm 2024 và lập mức đóng cửa cao nhất lịch sử, trong khi tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt hơn 19% và GDP cả năm ước đạt khoảng 8%. Tuy nhiên đằng sau những con số ấn tượng đó, nhiều chuyên gia đang cảnh báo về các rủi ro đang âm thầm tích tụ trong thị trường tài chính Việt Nam mà bề ngoài chưa phản ánh hết.
Bước sang năm 2026, câu hỏi không còn là thị trường tài chính Việt Nam có tăng tiếp hay không, mà là liệu những rủi ro đang ủ bên dưới có bùng phát trước khi các cơ hội dài hạn như nâng hạng thị trường được hiện thực hóa hay không.
VN-Index lập đỉnh lịch sử nhưng tăng trưởng chưa đều
Năm 2025 là năm bứt phá ngoạn mục của thị trường tài chính Việt Nam trên sàn chứng khoán. VN-Index tăng gần 41% cả năm với thanh khoản trung bình sàn HSX tăng 21% so với cùng kỳ, lên mức 25.000 tỷ đồng mỗi ngày. Riêng nửa đầu quý III, thanh khoản trung bình đạt 40.000 tỷ đồng mỗi ngày, gấp đôi mức trung bình giai đoạn 2024.
Tuy nhiên mức tăng này chủ yếu tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi độ rộng thị trường còn hạn chế. Chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cảnh báo rủi ro đang đến từ định giá cổ phiếu cao, sử dụng margin lớn và sự hạn chế về hàng hóa niêm yết, ba yếu tố có thể khuếch đại đà giảm mạnh khi thị trường điều chỉnh.
Tín dụng tăng 19% và bài toán nợ xấu tiềm ẩn
Tăng trưởng tín dụng hơn 19% trong năm 2025 là con số ấn tượng nhưng cũng là nguồn lo ngại lớn nhất trong thị trường tài chính Việt Nam hiện nay. Theo phân tích của Công ty Chứng khoán HSC, tăng trưởng tín dụng cao có thể hỗ trợ GDP ngắn hạn nhưng làm gia tăng lo ngại về chất lượng tăng trưởng khi tín dụng chưa được chuyển hướng đủ mạnh sang sản xuất và xuất khẩu.
Rủi ro lớn hơn nằm ở độ trễ của nợ xấu. Bản chất của tăng trưởng tín dụng nóng 19% là các khoản nợ mới chưa có đủ thời gian để bộc lộ rủi ro, vì thông thường rủi ro tín dụng sẽ phản ánh vào bảng cân đối kế toán sau 1 đến 2 năm giải ngân. Điều này có nghĩa là những rủi ro từ làn sóng tín dụng năm 2025 sẽ bắt đầu lộ diện rõ hơn trong năm 2026 và 2027.
Tín dụng bất động sản vượt 2 triệu tỷ và rủi ro liên thông
Điểm nóng nhất trong thị trường tài chính Việt Nam là tín dụng bất động sản. Tính đến quý IV/2025, dư nợ tín dụng kinh doanh bất động sản đạt khoảng 2 triệu tỷ đồng, tăng gần 28% so với đầu năm, trong khi rủi ro tín dụng cao nhất tiếp tục tập trung vào các khoản vay đầu tư kinh doanh bất động sản theo khảo sát của Ngân hàng Nhà nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã lưu ý tại hội nghị triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2026 về việc kiểm soát chặt tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là bất động sản. Nếu thị trường bất động sản không có khả năng thanh khoản để trả nợ gốc và lãi, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống có thể phình to nhanh chóng, tạo rủi ro lan truyền sang toàn bộ thị trường tài chính Việt Nam.
Nâng hạng FTSE Russell là cú hích lớn nhất năm 2026
Điểm sáng lớn nhất của thị trường tài chính Việt Nam trong năm 2026 là việc nâng hạng thị trường chứng khoán lên thị trường mới nổi theo tiêu chuẩn FTSE Russell, chính thức có hiệu lực vào ngày 21/9/2026. Đây là sự kiện được thị trường chờ đợi nhiều năm và có thể thu hút làn sóng vốn ngoại lớn từ các quỹ ETF và quỹ đầu tư chỉ số toàn cầu.
Theo SSI Research, VN-Index có thể đạt mục tiêu 1.920 điểm nhờ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp dự báo đạt 14,5% trong năm 2026, vượt trội so với nhiều thị trường trong khu vực. Tuy nhiên để hiện thực hóa kỳ vọng này, thị trường tài chính Việt Nam cần vượt qua được những rủi ro tích tụ trước khi làn sóng vốn ngoại từ nâng hạng đổ vào.
Áp lực tỷ giá và thanh khoản ngân hàng
Trên thị trường tài chính Việt Nam, dư địa điều hành chính sách tiền tệ đang thu hẹp dần. Thanh khoản hệ thống ngân hàng chịu áp lực khi tăng trưởng cho vay liên tục cao hơn tăng trưởng huy động, tạo ra rủi ro cân đối vốn trong trung hạn.
Tỷ giá USD/VND cũng chịu áp lực khi Fed trì hoãn cắt giảm lãi suất do chiến sự Iran làm lạm phát Mỹ tái bùng phát. Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện các giao dịch hoán đổi ngoại tệ để ổn định thanh khoản, nhưng các chuyên gia nhận định đây là cách tiếp cận chủ động ổn định thay vì tín hiệu thay đổi định hướng chính sách tiền tệ. Tỷ giá bình quân liên ngân hàng cuối tháng 2/2026 vẫn quanh mức 26.044 đồng/USD, nhưng áp lực tăng vẫn còn nguyên nếu xung đột Trung Đông kéo dài.
Cấu trúc vốn mất cân đối vẫn chưa được giải quyết
Một trong những điểm nghẽn cốt lõi của thị trường tài chính Việt Nam là sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng. Tín dụng chiếm tới hơn 53% tổng vốn cung ứng cho nền kinh tế, trong khi kênh cổ phiếu chỉ chiếm 0,75% và kênh trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 8%.
Sự mất cân đối này khiến bất kỳ cú sốc nào với hệ thống ngân hàng đều có thể gây ra phản ứng dây chuyền lớn hơn nhiều so với các nền kinh tế có thị trường vốn phát triển đầy đủ hơn. Theo Phó Giáo sư Trần Đình Thiên, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, dù tín dụng tăng mạnh, dòng vốn vẫn chưa chảy hiệu quả vào sản xuất và kinh doanh, phản ánh năng lực hấp thụ vốn còn hạn chế của nền kinh tế thực.
Thị trường tài chính Việt Nam đối mặt cú sốc từ bên ngoài
Năm 2026 là năm thị trường tài chính Việt Nam chịu áp lực kép từ cả bên trong lẫn bên ngoài. Chiến sự Iran đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng làm tăng chi phí sản xuất và nhập khẩu, gây áp lực lên lạm phát và tỷ giá. Đồng thời căng thẳng thương mại Mỹ và Trung Quốc chưa hoàn toàn lắng xuống, trong khi Việt Nam là nền kinh tế xuất khẩu lớn phụ thuộc nhiều vào cả hai thị trường này.
Theo Tạp chí Ngân hàng, trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu biến động mạnh, những cú sốc xuất phát từ thị trường ngoại hối có thể nhanh chóng chuyển hóa thành các cú sốc tài chính đa chiều, đặt ra thách thức lớn đối với công tác giám sát và điều hành chính sách vĩ mô của Việt Nam trong năm 2026.
Những con số cần ghi nhớ
VN-Index chốt năm 2025 ở 1.784,49 điểm, tăng 40,87%, với mục tiêu SSI Research đặt ra cho năm 2026 là 1.920 điểm. Tín dụng toàn hệ thống tăng hơn 19% trong năm 2025, trong khi dư nợ tín dụng bất động sản đạt 2 triệu tỷ đồng, tăng 28%. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng được kiểm soát ở mức 1,69%, thấp hơn ngưỡng cảnh báo 3%. Nâng hạng FTSE Russell chính thức có hiệu lực ngày 21/9/2026. GDP Việt Nam năm 2025 ước đạt khoảng 8%, với mục tiêu tăng trưởng 10% cho năm 2026.
Kết luận
Thị trường tài chính Việt Nam đang ở thời điểm quan trọng nhất trong nhiều năm, khi cơ hội nâng hạng lịch sử và rủi ro tín dụng bất động sản tích tụ cùng xuất hiện trong năm 2026. Nền tảng vĩ mô vẫn vững, nhưng dư địa chính sách đang thu hẹp và các cú sốc bên ngoài từ chiến sự Iran và Fed trì hoãn cắt lãi suất đang thử thách khả năng chống chịu của hệ thống. Nhà đầu tư cần theo dõi sát bốn yếu tố then chốt: diễn biến nợ xấu bất động sản, tiến trình nâng hạng FTSE Russell, quyết định lãi suất của Fed và tỷ giá USD/VND trong những tháng tới.
Tìm hiểu thêm về Tín dụng tăng trưởng nóng và bài toán dòng vốn 2026
Bài viết mang tính chất thông tin và phân tích tài chính, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tự đánh giá và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
